Breviarium kanonu kultury. Sapientia

Trzeci tom Breviarium Kanonu Kultury, oznaczony godłem Sapientia, jest poświęcony obecnemu w intelektualnej tradycji Europy łacińskiej dociekaniu prawdy o rzeczywistości, w klasycznych trzech kierunkach (o Bogu, człowieku i świecie).

Czytelnik spotyka wielkich poszukiwaczy prawdy naszej cywilizacji, mędrców Grecji, Rzymu i europejskiego średniowiecza, aż po epokę wielkości uniwersytetów i próg nowożytności. Treścią 53 tygodniowych modułów są pytania, style myślenia i odpowiedzi najwybitniejszych umysłów - takich jak Platon, Arystoteles, Cyceron, Galen, Augustyn, Boecjusz, Tomasz z Akwinu - widoczne w ich słynnych traktatach, encyklopediach, komentarzach, kwestiach dyskutowanych i summach. Między teksty tego rodzaju wetknięte zostały od czasu do czasu - jak w innych tomach - świadectwa kontaktu kultury polskiej z tym wielkim dziedzictwem. Dodano także osobny moduł z tekstami na święta. Wypisy z mędrców są oczywiście zaopatrzone w krótkie wstępy i niezbędne przypisy, a otwierające tom wprowadzenie redaktora naświetla etapy i różnice wewnątrz europejskiej tradycji 'umiłowania mądrości'.

Trzeci tom domyka program Breviarium Kanonu Kultury: po obecnym w tomie pierwszym (literackim) wezwaniu do zachwytu pięknem oraz zaproponowanym w tomie drugim (etycznym) skupieniu na sztuce dobrego życia - przychodzi w tomie trzecim zaproszenie do towarzyszenia mędrcom w ich dociekaniu prawdy.

Paweł Milcarek

Trzeci końcowy już tom monumentalnej antologii Breviarium kanonu kultury poświęcony jest literaturze filozoficznej i myślicielskiej. Z uwagi na ważkość przedstawionych zagadnień jest to najpoważniejszy tom całej antologii. Na wybranych tekstach pokazano bowiem dzieje dawnych refleksji na temat człowieka, jego natury, miejsca w świecie, sposobów uprawiania nauki, intelektualnej vita contemplativa. W tym celu omówiono najistotniejsze kategorie i zagadnienia z różnych działów filozofii, ontologii, etyki, moralności, teologii, historii nauk, a także sposoby tłumaczenia i porządkowania świata. Bogactwo i różnorodność zebranych tu wypowiedzi zadziwi niejednego Czytelnika przenikliwością i trafnością refleksji. Podobnie jak w poprzednich tomach zakres pogrupowanego w moduły tematyczne materiału obejmuje piśmiennictwo filozoficzne i naukowe, poczynając od wypowiedzi najstarszych greckich filozofów przyrody, po dzieła wczesnochrześcijańskich i średniowiecznych filozofów, teologów, uczonych, a także mistyków. Mistyczne przeżycie dopełnia bowiem racjonalną myśl średniowiecza na drodze poznania prawdy. Wiele modułów zamykają na zasadzie komentarza refleksje współczesnych polskich myślicieli, historyków idei. Przybliżają one Czytelnikowi omawiane trudne kwestie. Świat nowoczesny stawia przed nami wciąż te same, choć może inaczej sformułowane pytania dotyczące ludzkiego bytu. Stoimy przed tymi samymi zagadkami istnienia i z pewnym zdziwieniem odkrywamy, że odpowiedzi na wiele pytań zostały już dawno udzielone. Trzeba tylko wczytywać się w pisma dawnych autorów.

Prof. dr hab. Mieczysław Mejor