Austriacka Szkoła Ekonomii – rozszerzone wprowadzenie - Randall G. Holcombe

Spontaniczny ład Austriacka analiza ekonomiczna uznaje istnienie sił rynkowych tworzących tendencję do ruchu w kierunku równowagi, ale równocześnie zauważa, że gospodarka nigdy faktycznie stanu równowagi nie osiąga, między innymi dlatego, że środowisko rynkowe cały czas się zmienia. Zmieniają się ludzkie preferencje, następuje przyrost wiedzy, a wraz z nim powstają nowe perspektywy i technologie, nowe produkty i procesy produkcyjne. Inną przyczyną, dla której gospodarka nigdy nie osiągnie równowagi, jest fakt, że informacje niezbędne do jej osiągnięcia są rozdzielone pomiędzy wszystkich uczestników rynku, a natura tej zdecentralizowanej informacji sprawia, że nigdy nie może zostać ona zebrana tak, aby gospodarka osiągnęła stan równowagi. Dostępne uczestnikom rynku informacje stale się zmieniają, więc jednostki wciąż uaktualniają swoją wiedzę na podstawie danych, które mogą być niekompletne, niepewne, a nawet sprzeczne. Gospodarka rynkowa organizuje i koordynuje plany wszystkich uczestników, ale ze względu na charakter potrzebnych do tego informacji, problem koordynacji nigdy nie może zostać całkowicie i ostatecznie rozwiązany. Niewykluczone, że gdyby ogół wiedzy wszystkich uczestników rynku pozostawał niezmienny, gospodarka mogłaby ostatecznie osiągnąć stan równowagi, ale wraz z jej zbliżaniem się do tego stanu zmieniają się również warunki rynkowe, a ludzie nieustannie uaktualniają swoje informacje i oczekiwania, aby się do nich dostosować. Niektóre z czynników zakłócających koordynację działalności gospodarczej mogą być tymczasowe, ale wiele trwale zmienia sytuację, a proces gospodarczego dostosowania tworzy strukturę aktywności ekonomicznej odmienną od istniejącej w przeszłości. W ramach ekonomii równowagowej można by powiedzieć, że zmieniły się podstawy równowagi, ale w rzeczywistości zmienia się ona cały czas, równowaga więc nie jest najodpowiedniejszym opisem rezultatów, do których zmierza gospodarka w dowolnym momencie. Pojęcie równowagi sugeruje, że jeśli gospodarka zostanie zaburzona, uruchomią się siły, które będą przywracać poprzednią sytuację, ale kiedy istniejący stan jest zakłócony przez wprowadzenie nowych produktów i nowych metod produkcji, gospodarka nigdy nie powróci tam, gdzie znajdowała się wcześniej. Ekonomiści szkoły austriackiej nie odnoszą się do koncepcji stanu równowagi, ale poruszają się w kontekście stale zmieniającej się gospodarki. Równowaga jest celem znajdującym się w ciągłym ruchu. Gospodarka rynkowa to mechanizm koordynacji, który umożliwia jednostkom korzystanie z posiadanych informacji do planowania aktywności gospodarczej w taki sposób, aby plany te były zgodne z wszystkimi innymi planami. Koordynacja ta nie zawsze działa idealnie, a jednym z celów analizy ekonomicznej jest zrozumienie, dlaczego może się ona czasami załamać. Mechanizm rynkowy jednak, mimo pewnych problemów, działa zadziwiająco dobrze, koordynując plany każdego z nas i efektywnie wykorzystując całą posiadaną przez każdego z osobna zdecentralizowaną wiedzę. Siły ekonomiczne, które popychają rynki w stronę oczyszczenia tak, aby na wszystkich rynkach wielkość podaży równała się wielkości popytu, są tak silne, że ludzie zazwyczaj przyjmują za pewnik, że płacąc cenę rynkową, mogą łatwo nabyć każdy towar lub usługę. Szkoła austriacka skupia się na procesie, dzięki któremu dokonuje się koordynacja gospodarcza, traktując rezultat, w którego kierunku zmierza gospodarka, jako sprawę drugorzędną. Fragment książki