Około kultu mowy ojczystej + Nauka języka ojczystego w słowie, piśmie i głowie - o. Jacek Woroniecki OP

Myślimy zawsze w jakimś języku, a więc dziś przede wszystkim w swoim ojczystym: na nim opiera się cała nasza kultura umysłowa i nie mamy innej drogi do usprawnienia myślenia w jakiejkolwiek dziedzinie, jak tylko przez usprawnienie jego wypowiadania się w słowie i piśmie we własnej mowie.
Około kultu mowy ojczystej i po raz pierwszy publikowany tekst Nauka języka ojczystego w słowie, piśmie i głowie, to wyjątkowa refleksja o. Woronieckiego nad rolą słowa mówionego i pisanego w procesie poznania oraz kształtowania osobowości człowieka. 

„Języka ojczystego trzeba się uczyć w szkole nie tylko dlatego, żeby młodzież nauczyć nim dobrze władać, ale przede wszystkim żeby ją nauczyć poprawnie myśleć". Autor dowodzi, że bez znajomości rodzimego języka nie tylko niemożliwe jest poprawne mówienie i pisanie, ale całościowy rozwój umysłowy, umiejętność formułowania sądów, logiczne dowodzenie, obrona racji. Ogólne rozważania uzupełnia krytyczny namysł nad nauczaniem gramatyki, składni i stylistyki, uzupełniony o wskazówki, czym się kierować przy doborze lektur.

"Myślimy zawsze w jakimś języku, a więc dziś przede wszystkim w swoim ojczystym: na nim opiera się cała nasza kultura umysłowa i nie mamy innej drogi do usprawnienia myślenia w jakiejkolwiek dziedzinie, jak tylko przez usprawnienie jego wypowiadania się w słowie i piśmie we własnej mowie".

SPIS TREŚCI

OKOŁO KULTU MOWY OJCZYSTEJ

I. „Voce patria fortiter" (Słowo wstępne)    
II. Nauka języka ojczystego w ministerialnych programach szkół średnich    
III. Nauka języka ojczystego jako umysłowe podłoże kultury narodowej i stanowisko, jakie winna zajmować w programie szkolnym    
IV. Język polski na usługach nauki polskiej    
V. Tendencje filozoficzne w nauczaniu stylistyki    
VI. Zagadnienie języka wykładowego teologii w Polsce    
VII. Warunki poprawnego tłumaczenia dzieł z obcych języków 
VIII. Uczeń czy książka    
IX. O kult żywego słowa    
X. Pośmiertna misja Henryka Sienkiewicza   

NAUKA JĘZYKA OJCZYSTEGO W SŁOWIE PIŚMIE I GŁOWIE 

I. Kryzys nauczania języka ojczystego w ostatnim trzydziestoleciu    
II. Kryzys w nauczaniu gramatyki języka ojczystego
III. Kryzys stylistyki i składni
IV. Kryzys semantyki
V. Kryzys nauczania literatury ojczystej

Jacek Woroniecki OP (1878-1949) - teolog, pedagog, etyk, moralista, filozof, dominikanin, Sługa Boży Kościoła katolickiego. Wieloletni wykładowca akademicki, profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i Papieskiego Uniwersytetu Świętego Tomasza z Akwinu, rektor KUL w latach 1922-1924 oraz założyciel Zgromadzenia Sióstr Dominikanek Misjonarek Jezusa i Maryi.