Sandomiria Demonicum. O traktatach demonologicznych Andrzeja Sarwy - Tomek Miłowicki

Gotycyzm w literaturze

Badania literackie Tomka Miłowickiego nad gotycyzmem w literaturze, czarnym romantyzmem, historyzmem i groteską, zaowocowały bardzo ciekawą rozprawą naukową, zatytułowaną: Sandomiria Demonicum. O traktatach demonologicznych Andrzeja Sarwy. Autor, w swojej pracy badawczej, poddaje analizie powieści współczesnego pisarza – Andrzeja J. Sarwy, które mają cechy wszystkich gatunków i nurtów literackich, stanowiących przedmiot zainteresowania naukowego Miłowickiego, czyli szeroko pojętej mrocznej literatury.

Tomek Miłowicki jest absolwentem studiów pisarskich na Uniwersytecie Szczecińskim, które w ubiegłym roku ukończył z wyróżnieniem. Gotycyzm - nie tylko w literaturze, ale i sztuce - jest przedmiotem jego fascynacji. Autor tej rozprawy naukowej jest pasjonatem - twórcą i czytelnikiem - literatury grozy i rzeczywiście można to wyczuć podczas czytania Sandomiria Demonicum…. Jego opracowanie poświęcone grozie w literaturze będzie cennym źródłem wiedzy teoretyczno-literackiej, ubogaconej o szkic kulturowy, podanej w bardzo przystępny i ciekawy sposób, nie tylko dla studentów kierunku filologia polska, ale dla wszystkich, którzy kochają literaturę.

Co to jest gotycyzm?

Z publikacji dowiemy się co to jest gotycyzm. Poznamy także inne gatunki i konwencje literackie z obszaru grozy. Tomek Miłowicki w sposób szczególny skupia się w swojej książce na scharakteryzowaniu traktatu demonologicznego oraz thrillera historyczno-ezoterycznego, z uwzględnieniem ich elementów strukturalnych. Prezentowana czytelnikom rozprawa naukowa jest wciągającą lekturą. Autor prezentuje informacje merytoryczne w ciekawy i usystematyzowany sposób.

Studia demonologiczne a twórczość Andrzeja Sarwy

Andrzej Sarwa jest jednym z ulubionych pisarzy Tomka Miłowickiego, który klasyfikuje jego twórczość na pograniczu gotycyzmu, powieści historycznej, czarnego romantyzmu i traktatu ezoteryczno-demonologicznego. Oryginalna twórczość Andrzeja Sarwy stała się przedmiotem badań Tomka Miłowickiego ze względu na bogactwo wątków i nieprawdopodobną wręcz ilość mało rozpowszechnionych informacji historycznych, kulturowych, demonologicznych, teologicznych, psychologicznych. Bogata materia powieściowa jest kanwą do bardzo wnikliwej analizy Miłowickiego, który sam przeprowadził dogłębne badania źródeł, odsłaniających kulisy demonologii, alchemii, rytuałów okultystycznych i obsesyjnych praktyk, które charakteryzowały okres opisywany w powieściach Sarwy, czyli XVI i XVII w. Zdaniem Miłowickiego, czytając powieści Andrzeja Sarwy, zupełnie przy okazji prowadzi się studia demonologiczne, bowiem autor w swoich powieściach ukazuje proces zdemonizowania jednostek, władców i zbiorowości, wykorzystując do tej prezentacji tło historyczne.

Rozprawa naukowa warta uwagi

Sandomiria Demonicum… to wynik rozległych badań naukowych Tomka Miłowickiego, obejmujących literaturę, antropologię, religioznawstwo, psychologię i okultyzm. Można śmiało stwierdzić, że ta rozprawa naukowa jest napisana tak zręcznie (co zapewne wynika z talentu pisarskiego autora i ukończonych przez niego studiów pisarskich), że czyta się ją jak ciekawą powieść.

Ta praca stanowi cenne źródło wiedzy, pozwalając nam na poznanie gotycyzmu w literaturze i innych gatunków i konwencji literackich, mieszczących się w szerokim spektrum mrocznej literatury. Badania literackie Tomka Miłowickiego, które znalazły swe podsumowanie w prezentowanej rozprawie naukowej, pozwolą nam także na lepsze zrozumienie fascynującej, choć przerażającej historii Europy, która stała się tłem dla wydarzeń fikcyjnych w powieściach Andrzeja Sarwy. Ta książka to nie tylko naukowa rozprawa teoretyczno-literacka, ale także fascynująca podróż w mroczny świat przeszłości Europy i Polski, który ukształtował współczesne zjawiska kulturowe.

Spis treści:

1. Podziękowania 5
2. Od autora 7
3. I. Polska literatura współczesna a konwencja gotycka 13
4. Andrzej Sarwa – propagator gotycyzmu czy wyznawca groteski 15
5. Aura mroku i tajemniczości – o konwencji gotyckiej 32
6. Sensacja, historyzm i okultyzm – konwencja thrillera historyczno-ezoterycznego 51
7. II. Skandaliczność i groza. Wątki sensacyjno-makabryczne jako element świata gotyckiego 67
8. Locus fatalis i locus horridus – rzecz o Sandomierzu i rodzie Białeckich 69
9. Sadyzm, religia i magia – mroczna historia i krwawe sensacje 90
10. Nieczyste sanktuaria Boga – fanatyzm Kościoła i jego mroczne oblicze 97
11. Bohater Lucyferyczny – Hrabia de Saint Germain 105
12. III. Misterium gnozy – wątki ezoteryczne jako elementy estetyki gotyckiej 113
13. (Pan)demonium – powieści Sarwy jako traktaty demonologiczne 115
14. Mano cornuta – gnostyczne i teologiczne ujęcie świata jako przestrzeni gotyckiej 133
15. Kreacje gotyckie: Bohater czarnoromantyczny 149
16. Kreacje gotyckie: Bohater ezoteryczny 156
17. IV. Szaleńczy pejzaż, apokaliptyczne tło – wątki diaboliczne w powieści gotyckiej 167
18. Zaburzenia w przyrodzie jako unicestwiająca działalność sił diabolicznych 169
19. Słowo na koniec 177
20. V. Mistrz Andrzej Juliusz Sarwa 185
21. Książka, którą dla was napisałem... 187
22. Odznaczenia 188
23. Nagrody 191
24. Książki Andrzeja Sarwy jako lektury dla studentów 194
25. Księgi liturgiczne 208
26. Odwołania do literatury autorstwa Andrzeja Sarwy w pracach naukowych: doktoraty, prace habilitacyjne, prace magisterskie, licencjackie, bakalaureackie 209
27. Wykaz wyższych uczelni oraz instytutów badawczych, których pracownicy naukowi i studenci korzystali z publikacji Andrzeja Sarwy, cytowali je lub odwoływali się do nich 220
28. Wykaz publikacji Andrzeja Sarwy, z których korzystali wykładowcy i studenci wyższych uczelni w Polsce i za granicą (w wyborze) 223
29. Książki i artykuły naukowe i popularnonaukowe, encyklopedie, leksykony, słowniki, bibliografie, do których udało się dotrzeć w Internecie 227
30. Bibliografia 285